Nutrigenetik: Bedenin Beslenme Kılavuzu Parmak İzi Gibidir  Sağlıklı beslenme konusunda sayısız öneri duyuyoruz; kimi sütü hayatından çıkarıyor, kimi  glutensiz beslenmeye geçiyor, kimi omega-3’ü artırarak zihinsel berraklık arıyor.  Ama çoğu zaman gözden kaçırdığımız önemli bir gerçek var:  Her beden aynı kurallarla çalışmaz. Herkes aynı tabağa baktığında aynı biyolojik cevabı vermez. Bu farklılıkların temelinde yalnızca alışkanlıklarımız değil, bedenimizin bize miras bırakt

Öğrenme, yalnızca bir davranış değil; beynin kendi haritasını yeniden çizebilme  gücüdür.  Bu dönüşümün ardında genler, çevresel etkenler ve duyguların birlikte işlediği incelikli  bir düzen bulunur. “Zekâ” ya da “öğrenme kapasitesi” dediğimiz şey, yalnızca kalıtımsal  bir miras değil; yaşam boyunca sürekli yeniden yazılan bir biyolojik hikâyedir. İşte nörogenetik, bu hikâyenin kalbinde yer alır: genlerimizin beynin öğrenme ve hafıza  süreçleriyle nasıl etkileştiğini anlamaya

Genetik ve Psikoloji: Kişiliğimizin Görünmeyen Mimarları Doğanın Mirası mı, Deneyimlerin Öğretisi mi? Babanızın sabrını, annenizin enerjisini kendinizde bulduğunuz oldu mu hiç? Bu benzerlikler, yalnızca onların sizi nasıl yetiştirdiğiyle mi ilgili, yoksa genetik  mirasınızın sessiz etkisini mi yansıtıyor?  Psikoloji, kişiliğimizin çocukluk deneyimleriyle şekillendiğini söylerken; genetik, bu  şeklin temelini — doğuştan getirdiğimiz eğilimleri — gösterir.  İnsanı anlamaya çalı

Epigenetik: Düşüncelerimiz, Duygularımız ve Genlerimiz  Uzun yıllar boyunca genlerimizin kim olduğumuzu tamamen belirlediği düşünüldü. Oysa modern bilim bize bambaşka bir hikâye anlatıyor.  " Epigenetik" adı verilen bu alan, genlerin çevreyle sürekli iletişim halinde olduğunu ve yaşam biçimimizin genlerimizin nasıl “konuşacağını” şekillendirdiğini ortaya koyuyor. DNA'mız sabittir, ama genlerimizin ne zaman ve nasıl çalışacağı; nasıl beslendiğimizden, nasıl düşündüğümüze, nası

Polyvagal Teoriyle Güvende Hissetmek: Duygusal Dengenin Biyolojisi İnsanın en temel ihtiyaçlarından biri güvende hissetmektir — çünkü güven hissi, sadece bir duygu değil; bedenimizin, “artık nefes alabilirsin” deyişidir. Bu his, yalnızca zihinsel bir algı değil, sinir sistemimizin derinlerinden gelen biyolojik bir süreçtir. Polyvagal teori, bu sürecin dilini anlamamıza yardımcı olur. Hiç ani bir korku yaşadığınızda donup kaldığınız oldu mu? Ya da sevdiğiniz insanların yanında

İçsel Dünyadan Toplumsal Bağlama: İnsanı Anlamada İki Disiplinin Diyaloğu İnsanı anlamak, modern bilimlerin temel hedeflerinden biridir. Bu bağlamda psikoloji ve antropoloji, farklı yöntemsel yaklaşımlar geliştirse de ortak bir amaca hizmet eder: İnsan davranışlarını, düşüncelerini ve yaşam pratiklerini çözümlemek. Psikoloji bireyin zihinsel süreçlerine, duygularına ve davranışlarına odaklanırken; antropoloji kültürel yapıları, toplumsal ilişkileri ve anlam sistemlerini incel

Nöroplastisite ve Müzik: Beynin Dönüşen Ritimleri İnsan beyni, yaşam boyu gelişime açık, esnek ve dönüşebilir bir yapıya sahiptir. Bu esnekliğe “nöroplastisite” adı verilir. Birey yeni bilgiler edindikçe, tekrar ettikçe ve farklı deneyimler yaşadıkça, beyindeki sinaptik bağlantılar yeniden şekillenir; bazı yollar güçlenir, bazı bölgeler ise yeni işlevler üstlenir. Bu mekanizma, zihinsel gelişim ve öğrenme süreçlerini anlamada temel bir çerçeve sunar. Müzik eğitimi, nöroplasti

Hastalıkların ortaya çıkışını anlamaya yönelik biyolojik yaklaşımlar, yalnızca genetik faktörlerin değerlendirilmesinin yeterli olmadığını ortaya koymaktadır. Genetik yatkınlık, birçok fiziksel ve psikiyatrik hastalığın gelişiminde temel bir rol oynasa da, bu yatkınlığın hastalığa dönüşme süreci genetik olmayan mekanizmalarla da şekillenir.  Bu noktada epigenetik düzenlemeler, çevresel faktörlerin genlerin nasıl çalışacağını etkilemesini sağlar. Bu mekanizmalar, kalıtsal özel

Schneiderman, Ironson ve Siegel (2005), stresin bireyin ruhsal ve bedensel sağlığı üzerindeki çok boyutlu etkilerini ele aldıkları bu kapsamlı derlemede, stres yanıtlarının kısa vadede uyum sağlayıcı olsa da, özellikle uzun süreli ve şiddetli stresörler karşısında sağlığı tehdit edici hale geldiğini vurgularlar.  Stresin etkileri, bireyin genetik yatkınlıkları, erken dönem yaşantıları, baş etme stilleri ve psikososyal kaynakları ile şekillenir. Çocuklukta maruz kalınan ihmal,